Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Κ Ο
ΠΑΤΕΡΑΣ Θ. ΣΤΑΥΡΟΣ
ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ
Γεννήθηκα στη Λάρισα.
Απoφοίτησα από το 2ο γυμνάσιο Λάρισας. Το 1974 εισάχθηκα στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Τον Φεβρουάριο του 1981 ολοκλήρωσα τις προπτυχιακές μου σπουδές με βαθμό πτυχίου "Λίαν Καλώς".
Τα έτη 1981-1983 υπηρέτησα τη θητεία μου ως οπλίτης ιατρός.Κατά τη διάρκειά της συμμετείχα σαν εξωτερικός ιατρός στη παθ/γική κλινική του 404 ΓΣΝ.
Ακολούθως εκπλήρωσα την υποχρέωση υπαίθρου (αγρ. ιατρός),για 28 μήνες.
Ξεκινώντας το 1985 την 6ετή ειδίκευση στη γαστρεντερολογία,ολοκλήρωσα το χρόνο παθολογίας στη παθολογική κλινική του Νοσ. Αγία Όλγα και συνέχισα την ειδικότητα της γαστρεντερολογίας στο Νοσ. Ιπποκράτειο Αθηνών,στη Β΄παθολογική κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών με καθηγητή τον κ. Στ.Χατζηγιάννη και στο γαστρεντερολογικό τμήμα του ιδίου Νοσ/μείου με διευ/ντή τον κ. Α.Νάκο.
Εκπαιδεύτηκα τόσο θεωρητικά και κλινικά στην παθολογία του γαστρεντερικού (οισοφάγος,στόμαχος,λεπτό και παχύ έντερο,ήπαρ και πάγκρεας),όσο και στην ενδοσκόπηση:
α)Διαγνωστική: γαστροσκόπηση, κολοσκόπηση.
β) Επεμβατική (πολυπεκτομές,αιμόσταση,αφαίρεση ξένων σωμάτων, σκληροθεραπεία κιρσών οισοφάγου,διαστολές,ERCP,σφικτηροτομή,βιοψίες ήπατος).
Ολοκλήρωσα την ειδίκευσή μου τον Νοέμβριο του 1990 και μετά από επιτυχείς εξετάσεις το Δεκέμβριο του1990, απέκτησα τον τίτλο του γαστρεντερολόγου.
Από τον Απρίλιο του 1991 ασκώ ιδιωτική ιατρική στο ιατρείο μου, Παναγούλη 18 στη Λάρισα.
Ο εξοπλισμός του ιατρείου είναι πλήρης,σύγχρονος και τακτικά ανανεούμενος.Τα όργανα είναι Olympus,τελευταίας σειράς.Η απολύμανση των οργάνων γίνεται με αυτόματο πλυντήριο ενδοσκοπίων.
Κατά τη διάρκεια της 26ετούς πορείας έχω εκτελέσει πληθώρα διαγνωστικών ενδοσκοπήσεων,αλλά και επεμβατικών.Οι τελευταίες γίνονται σε συνεργαζόμενες κλινικές της Λάρισας που καλύπτουν τις απαιτήσεις.
Έχω δημοσιευμένες 21 εργασίες.Συμμετέχω σχεδόν σ’όλα τα συνέδρια και τις ημερίδες,τόσο του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού.
Είμαι μέλος της Ελληνικής Γαστρεντερολογικής Εταιρείας από το 1990.(Ε.Γ.Ε.)
Είμαι μέλος της Επαγγελματικής Ένωσης Γαστρεντερολόγων (ΕΠ.Ε.Γ.Ε) από της ιδρύσεώς της.
Είμαι μέλος της εταιρείας Ιδιοπαθών Φλεγμονωδών Νοσημάτων.
Τα έτη 2011-2013 διετέλεσα μέλος του Δ.Σ. της γαστρεντερολογικής εταιρείας (Ε.Γ.Ε.)
Είμαι παντρεμένος με τη Νταφούλη Εύη,καθηγήτρια φιλόλογο,και έχω δύο γιούς, τον Κωνσταντίνο,πτυχιούχο Ιατρικής Αθηνών και τώρα ειδικευόμενο στη γαστρεντερολογία και τον Μάριο,τελειόφοιτο φοιτητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ιστοσελίδα : http://www.paterasgastrenterologos.gr
ΕΚΤΕΛΟΥΜΕΝΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ
ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΕΣ
- ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΣΚΟΠΗΣΗ
- ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΕΛΙΚΟΥ ΕΙΛΕΟΥ
- ΟΡΘΟΣΙΓΜΟΕΙΔΟΣΚΟΠΗΣΗ
ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΕΣ
- ΠΟΛΥΠΕΚΤΟΜΕΣ
(Μικρών 0,5 εκ.πολυπόδων στο ιατρείο)
(Μεγαλυτέρων σε κλινική) - ΑΙΜΟΣΤΑΣΗ με clips,με έγχυση ουσιών
- ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΞΕΝΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ Από οισοφάγο,στομάχι και παχ. έντερο
- ΔΙΑΣΤΟΛΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ
- ΗΛΕΚΤΡΟΚΑΥΤΗΡΙΑΣΕΙΣ
ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣΗΣ
Η άριστη προετοιμασία για κολοσκόπηση αποτελεί βασική προϋπόθεση για μια αξιόπιστη εξέταση. Αν το έντερο δεν είναι καλά προετοιμασμένο σημαίνει :
- Πολλές φορές τη διακοπή της εξέτασης και την επανάληψή της.
- Σημαντικά μειωμένη διαγνωστική ακρίβεια-κακή ορατότητα.(Μπορεί να διαφύγουν βλάβες).
- Επιμήκυνση του χρόνου της εξέτασης.
- Απόφραξη του οργάνου και διακοπή της εξέτασης κ.α.
Για τους λόγους αυτούς πρέπει να τηρούνται πιστά οι οδηγίες καθαρισμού του εντέρου όπως σας δίνονται.
- Δεν επιτρέπεται να φάμε ΤΙΠΟΤΑ ΣΤΕΡΕΟ, τη παραμονή της εξέτασης, εκτός από φιδέ και άλλα υγρά όπως πολύ νερό, τσάι, χαμομήλι με ζάχαρη ή μέλι ,καφέ, στραγγισμένο φυσικό χυμό ή αναψυκτικό. Όχι γάλα, γιαούρτι ή κρέμες.
- Καλό είναι τις προηγούμενες 2-3 μέρες να μην τρώμε φρούτα, χόρτα, σαλάτες.
- Προτιμώνται ζυμαρικά, γαλακτερά, αυγό, κρέας, κοτόπουλο ή ψάρι.
- Βασικό είναι να πίνετε άφθονα υγρά (πολύ νερό, τσάι, χαμομήλι κ.α)
Η κολοσκόπηση είναι μια επεμβατική τεχνική που περικλείει κινδύνους,όπως σας εχει ενημερώσει ο γιατρός. Ο γιατρός πρέπει να ενημερώνεται:
- Για υπάρχουσες παθήσεις όπως: ΑΡΡΥΘΜΙΕΣ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ,ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ,ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ,ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ,ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ, ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ,ΜΥΑΣΘΕΝΕΙΑ,ΓΛΑΥΚΩΜΑ, ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ,ΒΑΡΕΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ,ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ.
- ΤΙ ΦΑΡΜΑΚΑ ΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ.
- ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η λήψη ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΩΝ (εμποδίζουν τη πήξη του αίματος) όπως ΣΙΝΤΡΟΜ (SINTROM),ΚΛΟΠΙΔΟΓΡΕΛΗ (PLAVIX,ISCOVER κ.α.), ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΩΝ ΝΕΩΤΕΡΗΣ ΓΕΝΙΑΣ (Xarelto, Eliquis κ.α), ΑΣΠΙΡΙΝΗ (SALOSPIR),ΑΝΤΙΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ (VOLTAREN,MESULID,XEFO κ.α.).
- Τα φάρμακα για το ΣΑΚΧΑΡΟ θα λαμβάνονται σε συνεννόηση με το γιατρό για το φόβο υπογλυκαιμίας.
- Η παρουσία εκκολπωμάτων αποτελεί παράγοντα αυξημένου κινδύνου.
Τέλος, αν κατά την εξέταση διαπιστωθούν ευρήματα, λαμβάνονται βιοψίες. Αν βρεθούν πολύποδες και είναι μεγέθους μέχρι 0,5 εκ., μπορεί και να αφαιρεθούν εκείνη τη στιγμή. Αν είναι μεγαλύτεροι αφαιρούνται σε κλινική, μετά από συνεννόηση.
ΓΑΣΤΡΟΣΚΟΠΗΣΗ
Η γαστροσκόπηση είναι κυρίαρχο μέσο στη διάγνωση και θεραπεία παθήσεων του ανωτέρου πεπτικού (οισοφάγος, στόμαχος, δωδεκαδάκτυλο). Διαρκεί λίγο χρόνο,3-6 λεπτά, όταν αφορά μόνο την επισκόπηση του "εσωτερικού" του στομάχου και τη λήψη βιοψίας για τον έλεγχο του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού. Η επεμβατική-θεραπευτική γαστροσκόπηση διαρκεί όσο χρειάζεται. Αμφότερες γίνονται με "μέθη" που τις καθιστούν πολύ καλά ανεκτές και ανώδυνες.
Οι λόγοι που ο ιατρός συνιστά γαστροσκόπηση είναι είτε "θορυβώδη" συμπτώματα όπως πόνος, έμετοι, έντονος καύσος, είτε "ύπουλα" όπως :αναιμία, ανορεξία, απώλεια βάρους, γαστρικό βάρος κ.α.
Αναλυτικότερα:
Όταν το στομάχι ενοχλεί από καιρό σε καιρό...
Μια πολύ μεγάλη ομάδα ανθρώπων έχουν περιστασιακές και ήπιες ενοχλήσεις στο στομάχι, που χαρακτηρίζονται ως δυσπεψία ή "καούρες". Συνήθως αντιμετωπίζονται με αποφυγή φαγητών (πικάντικων, λιπαρών κ.α.), του ποτού, του καφέ, του καπνίσματος. Πολλές φορές και η ψυχο¬λογική πίεση συμβάλει στη συμπτωματολογία. Εμπειρική αντιμετώπιση είναι η χρήση αντιοξίνων. Η χρήση ισχυροτέρων φαρμάκων, όπως αναστολέων του οξέως (Zantac, Losec), καλό είναι να αποφεύγεται γιατί συγκαλύπτει σοβαρές παθήσεις. Σε κάθε περίπτωση η γνώμη ενός γιατρού είναι επιβεβλημένη.
Πότε χρειάζεται εξέταση
Καλό είναι την ένδειξη να τη θέτει ο ιατρός. Η επίσκεψη είναι απαραίτητη όταν:
● Τα ενοχλήματα προκύπτουν ξαφνικά και γίνονται επίμονα.
● Υποχωρούν με τη λήψη φαγητού (σε αυτή την περίπτωση, μπορεί να υπάρχει ένα έλκος).
● Είναι πολύ έντονα και θορυβώδη (Έντονος πόνος, έμετοι, δυσκολία στη κατάποση)
● Ο ασθενής έχει ανορεξία, γαστρικό βάρος που συνδυάζεται και με απώλεια βάρους.
● Υπάρχει επίμονος καύσος.
● Οι εξετάσεις αίματος δείχνουν αναιμία αδιευκρίνιστης αιτίας ή/και χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης Β12.
Τέλος συνιστάται προληπτικός έλεγχος από τα 50 έτη και πλέον.
ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ (Γαστροσκόπηση.)
Μια πολύ αξιόπιστη εξέταση
› Τι δείχνει; Δείχνει την πραγματική εικόνα του οισοφάγου, του στομάχου και της αρχής του δωδεκαδακτύλου που αφορούν την υφή του βλεννογόνου, την κινητικότητα του κ.α. Αυτή αποκαλύπτει βλάβες που με άλλα μέσα, όπως ακτινογραφία, δεν αποκαλύπτονται. Η αξονική και το απλό υπερηχογράφημα δεν είναι αξιόπιστα.
› Πότε γίνεται; Η γαστροσκόπηση γίνεται κατά κανόνα πρωί και τελείως νηστικός. Ο εξεταζόμενος δεν θα πρέπει να έχει φάει τίποτα 6 ώρες πριν, αλλά ούτε και να έχει πιει κάτι, πλην νερού. Για να είναι αξιόπιστη η ¬εξέταση για το ελικοβακτηρίδιο, θα πρέπει επίσης ο ασθενής να μην έχει πά¬ρει αντιβίωση και φάρμακα για το οξύ (πραζόλες π.χ Losec) τις τελευ¬ταίες 10-15 ημέρες.
› Πώς γίνεται; Χρησιμοποιείται εύκαμπτο όργανο μήκους 100εκ. στην άκρη του οποίου υπάρχει κάμερα. Για διευκόλυνση του ασθενούς αλλά και του ιατρού γίνεται μέθη. Χρησιμοποιείται midazolam κυρίως, και δευτερευόντως propofole παράλληλα με ψεκασμό του φάρυγγα με ξυλοκαΐνη (τοπικό αναισθητικό σε μορφή σπρέι). Πριν την είσοδο του ενδοσκοπίου καλό είναι να αφαιρούνται οδοντοστοιχίες και τοποθετείται ένα ειδικό πλαστικό στο στόμα.
› Πονάει; Σχεδόν δεν υπάρχει πόνος. Υπάρχει ενόχληση του τύπου της τάσης για έμετο και εξαρτάται από την ευαισθησία κάθε ανθρώπου. Μερικές φορές, για 1-2 μέρες μετά, υπάρχει ελαφρός πονόλαιμος ο οποίος δεν απαιτεί κάτι.
› Πόσο διαρκεί; Η εξέταση κρατά λίγα λεπτά και το σημαντικό είναι ότι δεν απαιτείται νοσηλεία. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία, ο εξεταζόμενος χρειάζεται πιθανώς να περιμένει για λίγο (15-30 λεπτά) μέχρι να περάσει η επήρεια της ¬μέθης. Μετά την εξέταση μπορεί να φάει και να πιεί, εκτός αν συμβουλεύσει αλλιώς ο ιατρός. Δεν πρέπει να οδηγήσει για 2 ώρες και καλό είναι, αλλά όχι απαραίτητο, να συνοδεύεται.
› Πότε βγαίνουν τα αποτελέσματα; Άμεσα. Όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις ,ο γιατρός παίρνει δείγμα και για βιοψία, εκτός από το το τεστ για το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού. Τα αποτελέσμα¬τα βγαίνουν μετά από λίγες ημέρες.
ΚΟΛΟΣΚΟΠΗΣΗ
Αν η γαστροσκόπηση είναι μέθοδος εκλογής για τον έλεγχο του ανωτέρου πεπτικού, ισχύει το ίδιο και για τη κολοσκόπηση που ελέγχει το κατώτερο πεπτικό-παχύ έντερο και τελικό ειλεό. Η σημαντική αύξηση των νεοπλασιών του εντέρου (πολύποδες και κακοήθεια) καθιστούν τη κολοσκόπηση αναγκαία και επιβεβλημένη για πρόληψη, σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ότι τη γαστροσκόπηση.
› Τι δείχνει; Δείχνει την πραγματική εικόνα του βλεννογόννου του παχέος εντέρου και του τελικού ειλεού που αφορά την υφή του, την κινητικότητα του και αποκαλύπτει βλάβες που με άλλα μέσα, όπως ακτινογραφία, δεν αποκαλύπτονται. Η αξονική και το υπερηχογράφη μα δεν είναι καθόλου αξιόπιστα.
› Πώς γίνεται; Χρησιμοποιείται ειδικό όργανο, εύκαμπτο, μήκους 165 εκ. στην άκρη του οποίου υπάρχει κάμερα. Το όργανο προωθείται με τεχνικές κινήσεις, μερικές φορές μέχρι τον τελικό ειλεό (τέλος του λεπτού εντέρου).
Η κολοσκόπηση γίνεται ανάλογα με το ραντεβού. Βασικό στοιχείο της είναι ο άριστος καθαρισμός του εντέρου. Υπάρχουν σαφείς οδηγίες προετοιμασίας που θα πρέπει να τηρούνται επακριβώς. Γίνεται με μέθη (xρησιμοποιείται midazolam κυρίως και δευτερευόντως propofole). Ο άρρωστος τίθεται στο αρ.πλάγιο. Κατά τη διάρκειά της γίνεται αλλαγή της θέσης και άσκηση εξωτερικής πίεσης, με τα χέρια, στη κοιλιά.
› Πότε γίνεται; Οι ενδείξεις της αφορούν άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα όπως:
Αποβολή αίματος.
α.Εμφανής από το ορθό.
β.Μικροσκοπική στα κόπρανα (Mayer θετική).
Αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου. Απο δυσκοιλιότητα σε διάρροια. Από κανονικές κενώσεις σε δυσκοιλιότητα (εναλλαγές κενώσεων).
Χρόνια δυσκοιλιότητα (κένωση ανα 3 μέρες και πλέον).
Χρόνιο διαρροϊκό σύνδρομο. Ο άρρωστος έχει διάρροιες πάνω από 10-15 μέρες.
Αναιμία.
Συγγενής 1ου βαθμού (γονείς-αδελφός) με κακοήθεια ή πολύποδα.
Πόνος, συνήθως όχι έντονος αλλά επίμονος και εντοπισμένος σε σταθερό σημείο.
Άλλες συνυπάρχουσες χρόνιες παθήσεις. (Θα το κρίνει ο θεράπων ιατρός). Και βεβαίως
Προληπτικά μετά τα 40 έτη. Η παγκόσμια οργάνωση υγείας θέτει όριο τα 50 έτη.
› Πονάει; Σε σημαντικό ποσοστό η εξέταση είναι σχετικά ανώδυνη. Σ'αυτό βοηθά και η μεθη. Υπάρχει δυσφορία από τη χορήγηση αέρα, για τη διάταση του εντέρου. Η χρήση διοξειδίου του άνθρακα (CO2) απαλλάσσει από αυτό το πρόβλημα, αλλά ανεβάζει το κόστος. Σε μικρότερο ποσοστό υπάρχει ανεκτός πόνος και σε ελάχιστο ποσοστό δεν δύναται να ολοκληρωθεί η εξέταση. Σ'αυτό συμβάλλουν και ανατομικοί λόγοι παράλληλα με τη ψυχολογία του εξεταζομένου.
› Πόσο διαρκεί; Η εξέταση διαρκεί συνήθως από 10-25 λεπτά. Μεγαλύτερη διάρκεια οφείλεται σε ανατομικούς λόγους (οξείες καμπές, μεγάλο έντερο), κακή προετοιμασία και λήψη βιοψιών. Ελάχιστος χρόνος απόσυρσης του οργάνου είναι τα 6 λεπτά. Δεν απαιτείται νοσηλεία. Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία, ο εξεταζόμενος χρειάζεται να περιμένει να φύγει ο αέρας και να περάσει η επήρεια της ¬μέθης (περίπου 15-30 λεπτά). Μετά την εξέταση μπορεί να φάει και να πιεί, εκτός αν συμβουλεύσει αλλιώς ο ιατρός. Δεν πρέπει να οδηγήσει για 2 ώρες και καλό είναι, αλλά όχι απαραίτητο, να συνοδεύεται.
› Πότε βγαίνουν τα αποτελέσματα; Άμεσα. Όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις, ο γιατρός παίρνει δείγμα για βιοψία και τα αποτελέσμα¬τα βγαίνουν μετά από λίγες ημέρες.
› Εναλλακτικές μέθοδοι: Σε περίπτωση που η κολοσκόπηση αντενδείκνυται ή δεν μπορεί να εκτελεσθεί υπάρχουν δύο εναλλακτικές μέθοδοι.
1.Βαριούχος υποκλυσμός. Είναι ακτινολογική μέθοδος, αρκετά αξιόπιστη, αλλά μάλλον εγκαταλείφθηκε από τους ακτινολόγους. Στη χώρα μας δεν κοστολογείται οικονομικότερα. Έχει το μειονέκτημα της έμμεσης απεικόνισης, την αδυναμία λήψης βιοψίας και τη λήψη ακτινοβολίας.
2.Εικονική κολοσκόπηση ή αξονική κολογραφία. Νέα μέθοδος, με χρήση αξονικού τομογράφου, ισάξιας διαγνωστικής ακρίβειας με τη κολοσκόπηση, ανώδυνη, πλην της δυσφορίας από τη διάταση του εντέρου, σύντομη και ασφαλής. Εφαρμόζεται αντί της κολοσκόπη σης για διαγνωστικούς σκοπούς αλλά και εκεί που για ανατομικούς λόγους ή λόγους συνυπάρχουσας παθολογίας,η κολοσκόπηση δεν μπορεί να γίνει.
Μειονεκτήματα είναι σχετικά ακριβή,με τουλάχιστον διπλάσια τιμή,δεν είναι εφικτή η λήψη βιοψιών,και αν ο καθαρισμός δεν είναι τέλειος,υστερεί σημαντικά σε διαγνωστική ακρίβεια. Επι υπάρξεως βλαβών πρέπει να ακολουθήσει κολοσκόπηση.Απαιτεί εγκατάσταση αξονικού τομογράφου και έχει,χαμηλή βέβαια,ακτινοβολία.
› Επιπλοκές- Προφυλάξεις.Η κολοσκόπηση,σε σχέση με τη γαστροσκόπηση που είναι σχεδόν ακίνδυνη,περικλείει κινδύνους και έχει και αντενδείξεις.Αυτές αφορούν αφ'ενός την προετοιμασία και τις παρενέργειες των καθαρτικών,αφ'ετέρου δε την ίδια σαν εξέταση.
Για τα μεν καθαρτικά υπάρχουν περιορισμοί σε παθήσεις όπως νεφρική ανεπάρκεια,βαρειά ηπατική ανεπάρκεια,βαρειά αναιμία (Hct <30%),βαρειά αναπνευστική ανεπάρκεια,καρδιακή ανεπάρκεια,αρρυθμίες,Σακ.Διαβήτης(κίνδυνος υπογλυκαιμίας) κ.α.
Για την ίδια σαν εξέταση πρέπει να λαμβάνονται υπ'όψη τα εξής:
1.Σαν επεμβατική μέθοδος περικλείει τον κίνδυνο διάτρησης του εντέρου.Αυτό ευτυχώς είναι πολύ-πολύ σπάνιο (3:1000 κολοσκοπήσεις).
2.Σε αρρώστους με σοβαρές παθήσεις τις καρδιάς,ανεπάρκειας των νεφρών,προσφάτων Α.Ε.Ε.(εγκεφαλικό),ανευρυσμάτων αορτής κ.α. απαιτείται ειδική μεταχείρηση ή μπορεί και να αντενδείκνυται.
3.Σε ηλικιωμένους άνω των 80 ετών,δεν αποτελεί ένδειξη εκτέλεσής της,εκτός αν υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι.
4.Η παρουσία εκκολπωμάτων καθιστά αυξημένο τον κίνδυνο διάτρησης.
› Σημαντική υπενθύμιση.Ο άρρωστος πρέπει να ενημερώνει ακριβώς για τα φάρμακα που λαμβάνει.Ιδιαίτερο σημαντικό είναι όταν λαμβάνει αντιπηκτικά Π.χ Sintrom,Plavix (κλοπιδογρέλη),Salospir,νεώτερα αντiπηκτικά(Xarelto,Eliquis κ.α) τα οποία πρέπει να διακοπούν έγκαιρα.Επίσης πρέπει να αποφεύγεται η λήψη μη στερινοειδών αντιφλεγμονω δών(Voltaren,Mesulid,Ponstan κ.α.)
Συμπερασματικά η κολοσκόπηση είναι μια πολύ καλή διαγνωστική εξέταση,αρκετά ασφα λής,πολύ καλά ανεκτή,με ελάχιστους κινδύνους,υψηλή διαγνωστική ακρίβεια,οικονομική και εύκολα προσπελάσιμη.Οι δυνατότητες θεραπευτικής παρέμβασης την καθιστούν αναντικατά στατη.Για την αφαίρεση πολυπόδων υπάρχει ξεχωριστή αναφορά.
› Επανάληψη.Ανα 3ετία εκτός αν αλλοιώς συστήσει ο ιατρός.
ΕΝΔΟΣΚΟΠΗΣΗ
Η ενδοσκόπηση στις μέρες μας δεν αποτελεί πια άθλο,μια που είναι ο κυρίαρχος τρόπος εξέτασης των κοιλοτήτων του σώματός μας.Μπορεί η λαπαροσκόπηση (ενδοσκόπηση της κοιλίας) να αποτέλεσε την αρχή,σήμερα η εφαρμογή της αφορά σχεδόν όλες της κοιλότητες του σώματός μας όπως Πεπτικό (γαστροσκόπηση,κολοσκόπηση,ERCP),Πνεύμονες (βρογχο σκόπηση),Αρθρώσεις (αρθροσκόπηση),Γυναικολογία,Καρδιολογία,Αγγειολογία,Ουρολογία, Ωτορινολαρυγγολογία και νευροχειρουργική.Το μεγάλο της πλεονέκτημα είναι η απο κοντά πρόσβαση στο υπο διερεύνηση όργανο,η δυνατότητα θεραπευτικής παρέμβασης με ελάχιστο πόνο για τον άρρωστο,σημαντική μείωση της νοσηλείας,γρήγορη ανάρρωση και αποφυγή σημαντικής επιβάρυνσης της υγείας του,απο μια ανοικτή επέμβαση.
Όσον αφορά το πεπτικό τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια εκρηκτική ανάπτυξη των ενδο σκοπήσεων.Σ'αυτό συνετέλεσε και η ανάπτυξη της τεχνολογίας με νέα όργανα με πολλές δυνατότητες τόσο στη διάγνωση όσο και στη θεραπεία.Επιπρόσθετα,οι τεχνικές αναλγησίας που κατά κανόνα εφαρμόζονται στη γαστροσκόπηση και κολοσκόπηση επιτρέπουν μια άνετη,υψηλού διαγνωστικού επιπέδου εξέταση.Σε όλες τις χώρες πια η ενδοσκόπηση του πεπτικού είναι μια ιατρική πράξη ρουτίνας.Η ενδοσκόπηση των χοληφόρων (Ενδοσκοπική Χολαγγειο Παγκρεατογραφία-ERCP-) δίδει μια άλλη διάσταση στην διάγνωση και κυρίως στη θεραπευτική παρέμβαση σοβαρών παθήσεων που απαιτούσαν βαρείες χειρουργικές επεμβά σεις με σημαντική νοσηρότητα και θνητότητα.
Στην καλύτερη διάγνωση συντελούν νέες τεχνικές όπως ΝΒΙ ενδοσκόπηση,Χρωμοενδο σκόπηση που στα προσεχή χρόνια με τη μείωση του υψηλού σημερινού κόστους,θα γίνουν εύκολα προσιτές.
Η ενδοσκοπική υπερηχοτομογραφία,συνδυασμός δηλαδή ενδοσκόπησης και υπερήχων, χρησιμοποιείται ευρύτατα τα τελευταία χρόνια από πολλά,τριτοβάθμια κυρίως,γαστρεντερο λογικά κέντρα και έχει συμβάλει σημαντικά τόσο στη διάγνωση και σταδιοποίηση παθήσεων πεπτικού.
Το λεπτό έντερο μπορεί να ελεγχθεί με εντεροσκόπηση.Η εξέταση δεν τυγχάνει ευρείας εφαρμογής λόγω απαίτησης γενικής καταστολής και νοσοκομειακής κάλυψης.
Πολλά υποσχόμενη για τον έλεγχο του λεπτού εντέρου είναι η ανάπτυξη της "κάψουλας". Η μη ευρεία εφαρμογή της έχει να κάνει με το υψηλό κόστος και διάφορα τεχνικά προβλήμα τα.Το μέλλον των διαγνωστικών προσεγγίσεων των παθήσεων του πεπτικού ίσως να είναι εδώ.
Η χρήση του αξονικού τομογράφου,ως μέσου ελέγχου του παχέος εντέρου(Αξονική κολογραφία ή κολοσκόπηση) έχει εφαρμογή σε δύσκολες περιπτώσεις.Το υψηλό κόστος,η αδυναμία λήψης βιοψιών και τεχνικά προβλήματα διάγνωσης λόγω ανεπαρκούς καθαρισμού του εντέρου δεν επιτρέπουν την ευρεία εφαρμογή της,προς το παρόν.
Αφού λοιπόν είδαμε τις διαγνωστικές δυνατότητες της ενδοσκόπησης,σκόπιμο είναι να αναφερθούν οι πολύ μεγάλες δυνατότητες θεραπευτικής παρέμβασης.Είναι αυτό που καθιέρωσε και καταξίωσε την ενδοσκόπηση στη πρώτη γραμμή των ιατρικών πράξεων.
Παρατίθεται επιγραμματικά η μεγάλη γκάμα των θεραπευτικών παρεμβάσεων:
Αφαίρεση πολυπόδων,αιμόσταση αιμορραγούντων βλαβών(έλκη,αγγειοδυσπλασίες αιμορραγικές κολίτιδες),διάνοιξη στενώσεων οισοφάγου ή τοποθέτηση ενδοπροθέσεων (stent),αφαίρεση ξένων σωμάτων,αφαίρεση πρώιμων κακοηθειών χωρίς χειρουργείο, καταστροφή διαφόρων νεοπλασιών με τη χρήση laser,ενδοσκοπική διόρθωση αχαλασίας, διόρθωση διαφραγματοκήλης,τοποθέτηση γαστροστομίας,διόρθωση εκκολπωμάτων Zenker,σύγκλειση διατρήσεων κ.α
Αναφέρεται ιδιαίτερα η θεραπευτική παρέμβαση στα χοληφόρα λόγω της ευρείας εφαρμο γής της με τη διενέργεια σφικτηροτομής,αφαίρεσης χολολίθων,διαστολής στενώσεων,τοπο θέτηση ενδοπροθέσεων(Stent) κ.α.
Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι η πλειοψηφία των παραπάνω πράξεων απαιτούσε χειρουργική παρέμβαση με υψηλό κόστος νοσηλείας,αλλά κυρίως νοσηρότητα και θνητότητα.
Σημειωτέον ότι πολλοί ασθενείς,λόγω σοβαρών συνυπαρχουσών παθήσεων,δεν μπορού σαν να τύχουν θεραπευτικής παρέμβασης.Ακόμη πρέπει να επισημανθεί ότι για τις περισσό τερες πράξεις δεν απαιτείται νοσηλεία ή αυτή είναι πολύ βραχυχρόνια.Δυστυχώς η αύξηση των νεοπλασιών και δή του εντέρου καθιστούν την προληπτική ενδοσκόπηση επιβεβλημένη. Η βελτίωση των τεχνικών,η καταστολή,το σχετικά μικρό ποσοστό επιπλοκών,το χαμηλό κόστος,σε σχέση με άλλες χώρες,καθιστούν την ενδοσκόπηση προσβάσιμη σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού με θετική επίπτωση στη πρόληψη σοβαρών παθήσεων και επιπλοκών.
ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ - ΠΟΛΥΠΕΚΤΟΜΗ
Από τις συχνώτερα εφαρμοζόμενες ενδοσκοπικές θεραπευτικές τεχνικές,η ευρεία εφαρμο γή της οποίας απέτρεψε την χειρουργική αντιμετώπιση καλοήθων παθήσεων,όπως είναι οι πολύποδες αλλά και κακοήθων ακόμη,οι οποίοι ευρίσκονται σε πρώιμο στάδιο.
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΠΟΛΥΠΟΔΕΣ.
Είναι καλοήθη νεοπλάσματα που απαντώνται :
Στο μεν ανώτερο πεπτικό στον οισοφάγο,στο στομάχι,με πιο συχνούς τους πολύποδες του τύπου του θόλου (Fundic glands) αλλά και στο δωδεκαδάκτυλο σπανιώτερα.
Στο δε έντερο,σχεδόν αποκλειστικά στο παχύ,με εξαίρεση μερικά κληρονομικά σύνδρομα που εμφανίζουν πολύποδες και στο λ.έντερο.
Κυρίως ασχολούμαστε με τους πολύποδες του παχ. εντέρου,μια που αυτοί εμφανίζουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον,λόγω του κινδύνου εξαλλαγής σε καρκίνο.
Απο τους απαντώμενους στο παχ.έντερο πολύποδες σημαντικώτεροι είναι τα αδενώμα τα που διακρίνονται σε σωληνώδη,λαχνωτά και σωληνολαχνωτά,όπως επίσης και τα αποκαλούμενα οδοντωτά αδενώματα (serrate adenoma). Oι υπερπλαστικοί πολύποδες,παρότι συχνοί,δεν παρουσιάζουν σοβαρό κλινικό ενδιαφέ ρον,διότι συνήθως δεν εξαλλάσονται.
Το 25-30% των ανδρών και το 15-20% των γυναικών,άνω των 50 ετών,έχουν πολύπο δες.
Οι πολύποδες ανάλογα του τρόπου πρόσφυσής τους στο βλεννογόνο διακρίνονται σε μισχωτούς, άμισχους και επίπεδους.Η μορφή τους επίπεδοι ή έμισχοι, το μέγεθός τους άνω του 1 εκ. και η θέση τους καθορίζουν τη δυσκολία, τους κινδύνους και την τεχνική αφαίρεσής τους.Πολύποδες μέχρι 0,5 εκ. μπορεί και αφαιρούνται με ασφάλεια κατά τη διάρκεια της διαγνωστικής κολοσκόπησης.Μεγαλύτεροι πολύποδες απαιτούν οργανωμένη μονάδα. Εάν παραμείνει ένα αδένωμα σε μέγεθος άνω του 1 εκ.έχει κίνδυνο 25% να γίνει καρκίνος.
Η διαπίστωση του πολύποδα απαιτεί βιοψία πριν και μετά την αφαίρεσή του.Μ’αυτή εκτι μάται ο βαθμός δυσπλασίας των κυτάρρων,δηλαδή η δυναμική τους να γίνουν κακοήθεια. Διακρίνεται σε χαμηλή,μέτρια και υψηλή.Η τελευταία θεωρείται άμεσα προκαρκινική κατά σταση.Ανάλογα της ιστολογικής απάντησης καθορίζεται και ο χρόνος επανεξέτασης που μπορεί να είναι από 3 μήνες έως 1 έτος.
ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ.
Η αφαίρεση των πολυπόδων είναι κατά κανόνα μια ασφαλής επεμβατική πράξη.Σε μικρό ποσοστό όμως μπορεί να συνοδεύεται από επιπλοκές.Αυτές είναι αιμορραγία,διάτρηση,υπολ λειματική νόσος(μη ολοκληρωτική αφαίρεση).Η αιμορραγία μπορεί να εμφανισθεί άμεσα ή στο επόμενο 10 ήμερο και σπανιώτατα αργότερα.Αυξημένο κίνδυνο έχουν οι χρήστες αντι πηκτικών παραγόντων.Αυτή μπορεί να σταματήσει μόνη της ή με ενδοσκοπική παρέμβαση.
Η μη ολοκληρωτική αφαίρεση του πολύποδα επιβάλλει τη στενή ετήσια ή συχνώτερη πα ρακολούθηση και τη συμπληρωματική πολυπεκτομή όταν κρίνεται αναγκαία.
Οι επιπλοκές είναι κατά κανόνα αντιμετωπίσιμες με χρήση ειδικών συσκευών(clips), έγχυση ουσιών κ.α.
Η διάτρηση,όταν δεν μπορεί να συγκλεισθεί ενδοσκοπικά,απαιτεί χειρουργική επέμβαση.
Η εμπειρία,η χρήση σωστών οργάνων και εργαλείων και κυρίως η αυστηρή τήρηση των κανόνων και των οδηγιών,μειώνουν σε ελάχιστο ποσοστό τις επιπλοκές,οι οποίες είναι κατά κανόνα αντιμετωπίσιμες ενδοσκοπικά.
